201503.17
0

Pacjent w domu niemile widziany

Co do zasady pobyt pacjenta w szpitalu wygląda następująco: pacjent niedomaga, szpital przyjmuje pacjenta, rehabilituje pacjenta, wypisuje pacjenta, pacjent wraca do domu. Co do zasady – bo niestety nie zawsze. Zdarza się, że ten ostatni etap stoi pod znakiem zapytania, gdyż rodzina nie upomina się o krewnego bądź nie wyraża chęci przyjęcia go z powrotem do domu. Praktyka pokazuję, że dzieje się tak zazwyczaj, gdy pacjentem jest osoba starsza,która ze względu na stan zdrowia nie wymagaudzielania świadczeń szpitalnych albo całodobowych i stacjonarnych świadczeń zdrowotnych, lecz która jednocześnie nie jest na tyle zdrowa, by o własnych siłach opuścić szpital i funkcjonować samodzielnie, w związku z czym nadal będzie wymagać pomocy innych osób. Dobrym przykładem są pacjenci pozostający w stanie wegetatywnym przy znikomych prognozach poprawy.

Zakład opiekuńczo-leczniczy

W takiej sytuacji szpital może zatrzymać pacjenta poprzez umieszczenie go w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, a kosztami jego pobytu obciążyć jego bądź osoby, na których spoczywa względem pacjenta ustawowy obowiązek alimentacyjny, czyli np. małżonka, dzieci, rodzeństwo bądź dalszych krewnych.

Umieszczenie pacjenta do ZOL-u odbywa się na jego wniosek (wniosek świadczeniobiorcy), do którego należy załączyć wywiad pielęgniarski oraz zaświadczenie lekarskie. Wniosek składa się do lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, lekarz ubezpieczenia zdrowotnego wydaje skierowanie do zakładu opiekuńczo-leczniczego. Następnie pacjent składa otrzymane skierowanie do wybranego przez siebie ZOL-u, załączając do niego wywiad pielęgniarski, zaświadczenie lekarskie oraz dokumenty stwierdzające wysokość dochodu świadczeniobiorcy, na podstawie których zostanie ustalona miesięczna opłata za pobyt w zakładzie.

Wyjątkiem od przedstawionej powyżej procedury jest wydanie przez sąd opiekuńczy orzeczenia o umieszczeniu pacjenta w ZOL-u. Takie orzeczenie zastępuje wniosek pacjenta wraz z załączoną dokumentacją (wywiad pielęgniarski i zaświadczenie lekarskie). Jest to bardzo korzystne rozwiązanie w przypadku, gdy pacjent znajduje się w stanie wyłączającym swobodne podjęcie decyzji i nie jest możliwe złożenie przez niego wymaganego wniosku.

Koszty umieszczenia w ZOL-u

Za pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym jest uiszczana miesięczna opłata, która obejmuje koszty zakwaterowania oraz wyżywienia pacjenta. Wysokość opłaty ustala kierownik ZOL-u na podstawie przedstawionych dokumentów stwierdzających wysokość dochodu świadczeniobiorcy.

W literaturze[1]jako osobę obowiązaną do poniesienia kosztów wskazuje się nadto przedstawiciela ustawowego, którym może być opiekun osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie.Nie będzie nim natomiast kurator ustanowiony dla osoby niepełnosprawnej czy ubezwłasnowolnionej częściowo. Osoby niepełnosprawne, co do których nie zachodzą podstawy do orzeczenia całkowitego ubezwłasnowolnienia, zachowują zdolność do czynności prawnych, wobec czego same mogą podejmować wiążące je decyzje. Wyjątkiem jest sytuacja, w której osoba będąca kuratorem dla osoby niepełnosprawnej jest jednocześnie z mocy ustawy obowiązana do świadczeń alimentacyjnych na rzecz pacjenta.

Dniem, od którego można rozpocząć naliczanie opłat, jest dzień planowanego odbioru albo wypisania pacjenta. Zasadą jest, żesposób naliczania opłat ustala kierownik podmiotu leczniczego, w którym znajduje się pacjent, przy czym przepisy nie regulują tej kwestii bardziej precyzyjnie. W podmiotach leczniczych będących przedsiębiorcami do podstawowych kosztów pobytu można zaliczyć koszty wyżywienia pacjenta, jego zakwaterowania oraz koszty udzielania innych, niezbędnych świadczeń zdrowotnych  ustalonych wedle uznania kierownika. Tymczasem w przypadku podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami (samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej oraz jednostki budżetowe), jeżeli pacjent nie jest ubezpieczonym bądź uprawnionym do świadczeń na podstawie innych przepisów, kierownik powinien przy ustalaniu wysokości opłaty uwzględnić rzeczywiste koszty udzielenia świadczenia zdrowotnego.Przez rzeczywiste koszty należy tu rozumieć koszty niegenerujące zysku dla podmiotu leczniczego, a faktycznie pokrywające wartość udzielonych świadczeń. Koszty udzielana świadczeń innych niż świadczenia finansowane ze środków publicznych są ustalane w regulaminie organizacyjnym danego podmiotu, który powinien być udostępniony pacjentom. Należy przy tym zaznaczyć, że oprócz kosztów za udzielenie świadczeń zdrowotnych istnieją także koszty kwaterunku pacjenta oraz jego wyżywienia.

Podstawa prawna:

Art. 30 ust. 4, art. 45 w zw. z art. 44 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U.2013.217 j.t)

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie kierowania do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych (Dz.U.2012.731)

[1] M. Dercz, T. Rek; Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz.; LEX 116497, ABC 2012