201604.03
0

Zabiegi kosmetyczne – leczenie i estetyka

W dzisiejszych czasach, w dobie kultu młodości, piękna i podkreślania swojej indywidualności zabiegi kosmetyczne cieszą się szczególną uwagą społeczeństwa. Dawniej modyfikacje ciała miały głównie znaczenie rytualne, tradycyjne. Dzisiaj stały się częścią zabiegów życia codziennego, o czym świadczy m. in. ilość gabinetów odnowy, salonów piercingu czy tatuaży, a także coraz to bogatsze oferty medycyny estetycznej – możliwość pomniejszenia, powiększenia czy niemalże dowolnej zmiany danej części ciała.

Niestety nie każda osoba zainteresowana czy wykonująca dany zabieg zdaje sobie sprawę z możliwych konsekwencji dokonania zabiegu kosmetycznego, a także z faktu, czy został on przeprowadzony legalnie.

Rodzaje zabiegów kosmetycznych

Zabiegi kosmetyczne możemy podzielić na dwa rodzaje:

- zabiegi kosmetyczne o charakterze leczniczym (terapeutycznym)

- zabiegi kosmetyczne o charakterze wyłącznie estetycznym

Zabiegi kosmetyczne o charakterze leczniczym (terapeutycznym)

Zabiegi kosmetyczne o charakterze leczniczym określa się jako zabiegi chirurgii plastycznej bądź chirurgii rekonstrukcyjnej. Zabiegi te mają na celu przede wszystkim przywrócenie sprawności części ciała, a także naprawę wyglądu ciała (zniekształcenia, ubytki). Do najbardziej inwazyjnych działań należą operacje plastyczne. Pomimo tego, że operacje plastyczne najbardziej kojarzą się z poprawianiem urody w celu wyłącznie estetycznym, w wielu przypadkach miewają one charakter terapeutyczny. Takie działanie występuje przede wszystkim przy poprawie wyglądu części ciała, które uległy rozległym i głębokim poparzeniom bądź były dotknięte wrodzoną deformacją. Poprawa wyglądu tak uszkodzonych narządów wywiera pozytywny wpływ nie tylko na sferę fizyczności, ale również na sferę psychiczną pacjenta.

Najogólniej ujmując, ten rodzaj zabiegów kosmetycznych ma na celu poprawę zdrowia pacjenta i w związku z tym powinny spełniać wszelkie wymogi, jakie przepisy prawa stawiają względem przeprowadzania zabiegów leczniczych. Z powodu ich działania terapeutycznego powinny być one wykonywane przez osoby posiadające odpowiednią specjalizację i wykształcenie medyczne, przestrzegających wskazań praktyki i wiedzy medycznej dotyczących danego zabiegu, a także po uzyskaniu skutecznej zgody pacjenta na zabieg. Przeprowadzenie zabiegu kosmetycznego o charakterze leczniczym będzie legalne, jeśli każdy z tych  warunków zostanie spełniony. Wówczas nie zachodzą okoliczności do dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych bądź wystąpienie odpowiedzialności karnej za naruszenie nietykalności cielesnej. Nie wyklucza to przy tym odpowiedzialności podmiotu wykonującego zabieg za błędy w sztuce lekarskiej.

Zabiegi kosmetyczne o charakterze wyłącznie estetycznym

Za zabiegi kosmetyczne mające charakter czysto estetyczny należy uznać wszystkie te zabiegi, które nie mają działania terapeutycznego, to znaczy, wszelkie ingerencje w organizm nie mają na celu poprawy zdrowia osoby zainteresowanej.

I tu mogą pojawić się pewne wątpliwości. Przecież osoba, której nie podoba się np. kształt jej nosa, może twierdzić, że jest bardzo nieszczęśliwa z tego powodu, że ten kształt wpływa na jej niską samoocenę i brak akceptacji z zewnątrz, co przekłada się na jej zdrowie psychiczne. Przyjęcie koncepcji, że poprawa kształtu nosa wpłynęłaby znacznie na poprawę stanu psychicznego zainteresowanej osoby, wręcz umożliwiłoby jej normalne funkcjonowanie, mogłoby przemawiać za uznaniem tego zabiegu za zabieg terapeutyczny, przy czym w mojej ocenie bardzo istotna byłaby w tym względzie opinia psychologa oraz psychiatry, a nie jedynie subiektywne odczucie zainteresowanego. Należy tu odróżnić bowiem kwestie stanu psychicznego takie jak: nerwica czy depresja od kwestii próżności.  Ta ostatnia przemawia zdecydowanie za tym, by taki zabieg zakwalifikować jako zabieg czysto estetyczny.

Jako zabiegi kosmetyczne o charakterze estetycznym bez wątpienia można zaliczyć popularny piercing, fotodepilacja czy tatuaże oraz wszelkie inne sposoby ozdabiania i modyfikowania ciała.

Do przeprowadzenia tego rodzaju zabiegu kosmetycznego również wymagalna jest zgoda osoby zainteresowanej. Przy czym, w tym miejscu wskażę istotną kwestię – zgoda nie będzie skuteczna, jeżeli będzie dotyczyła zabiegu charakteryzującego się wysokim ryzykiem oraz grożącym ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu. W ramach prawa do wolności człowiek może dowolnie decydować o swoim ciele. Decydując się na zabiegi kosmetyczne, wyraża on zgodę na naruszenie jego dóbr prawnych – prawa do nietykalności cielesnej oraz zdrowia. To ostatnie dobro może jednakże ulec naruszeniu tylko do pewnego stopnia, określanego prawnie jako lekkie i średnie uszkodzenie ciała. Z całą pewnością wyrażenie przez zainteresowanego chęci amputacji zdrowej kończyny będzie stanowiło przekroczenie tych granic, gdyż stanowi ono ciężkie uszkodzenie ciała i pociąga za sobą odpowiedzialność karną podmiotu, który podejmie się wykonania takiego zabiegu. Podsumowując – zabieg kosmetyczny o celu estetycznym nie może charakteryzować się wysokim poziomem ryzyka w zakresie zdrowia zainteresowanego. Naturalnie kwestia oceny stopnia ryzyka będzie uzależniona od rodzaju danego zabiegu w konkretnym przypadku. Dla przykładu – niedopuszczalne będzie wykonanie zabiegu piercingu narządu, jeśli spowodowałby ciężką bądź trwałą jego dysfunkcję, a nawet mógłby on  wpłynąć negatywnie na funkcjonowanie innego narządu.

Zgoda na zabieg kosmetyczny nie zawiera w sobie akceptacji następstw związanych z naruszeniem zasad ostrożności przy wykonywaniu danego zabiegu. Wobec tego osoba wykonująca zabieg, w razie wystąpienia powikłań pozabiegowych będących skutkiem zaniedbań w sztuce, poniesie za nie odpowiedzialność.

Literatura:

 R. Kubiak, Prawo Medyczne, Warszawa 2014